Dlaczego nie mozemy widziec Allaha?

Allah jest absolutnie różny od swego stworzenia, albowiem Stwórca nie może być bytem takim samym, jak Jego stworzenie. Choć jest Samoobjawiający się, niektórzy pytają, dlaczego nie możemy spostrzec Allaha bezpośrednio.

Bezpośrednie postrzeganie jest ograniczone. Rozważmy następujący przykład: ząb zawiera niezliczone ilości bakterii. Żadna bakteria nie jest świadoma istnienia zęba, na którym pasożytuje, ponieważ to oznaczałoby, że usunęłaby się z zęba i używała jakichś zewnętrznych narzędzi (np. teleskopów i mikroskopów), aby osiągnąć przybliżony obraz otoczenia zęba i jego relacji do ludzkiego ciała. Nawet, jeśli byłoby to możliwe, taka wiedza nie jest tożsama ze zrozumieniem.

Nasze zmysły są w podobnej sytuacji. Wiemy bardzo dużo o naszym otoczeniu, ale to ledwie wycinki wiedzy o całości. Jednakże, nasza wiedza warunkowana jest zrozumieniem. Powinniśmy mieć ogólny obraz jakiejś idei, aby móc ją w pełni zrozumieć. Na przykład, jak moglibyśmy sobie wyobrazić drzewo, bez uprzedniej wiedzy na jego temat? Będąc poddanymi takim ograniczeniom, jak moglibyśmy zobaczyć czy zrozumieć w pełni Stwórcę wszystkiego?

Jako istoty stworzone i niedoskonałe, jesteśmy poddani ograniczeniom możliwości poznania. Nasz Stwórca za to, jest Nieskończony. Żyjemy i umieramy jako część Jego stworzenia, poszukujemy zrozumienia i cnoty, zdając się na ocalenie w łasce Najwyższego. Prorok Muhammad (pokój z Nim) powiedział:

Te opinie uświadamiają nam, jak Jego Nieskończoność uniemożliwia człowiekowi na pojęcie Jego Siedziby w całej rozciągłości. Jeśli nie potrafimy pojąć wielkości Siedziby Zaszczytu i Tronu Bożego, Jakże możemy pojąć Jego samego?

W Koranie czytamy:

Po podróży Proroka do Raju, jego Towarzysze zapytali go, czy widział Boga. Abu Zarr relacjonuje, że pewnego razu odpowiedział: „Tym, co spostrzegłem, było Światło. Jakże mógłbym spostrzec Jego Samego?”. Innym razem odpowiedział: „Widziałem Światło.”

Te opinie dowodzą dobrze znanego powiedzenia: „Światło jest granicą bądź zasłoną Boga“. To światło, które stworzył, jest pomiędzy Nim a ludźmi. Możemy jedynie patrzeć na Niego poprzez światło, co ustanawia równowagę pomiędzy Bogiem a stworzeniem, ale także zasłona czy tarcza oddzielająca nas od Boga. Tak jak widzimy tylko jego część, dostrzegamy tylko część zasłony oddzielającej człowieka od Boga.

Popatrzmy na zagadnienie z innej strony. Ibrahim Hakki twierdzi:

Możemy wyróżnić rozliczne rzeczy po przymiotach je wiążących bądź rozdzielających. Na przykład, rozpoznajemy – „długie” poprzez porównanie do – „krótkiego”. Przy braku podobnych cech, nie możemy niczego przyrównać Bogu. Takie jest znaczenie słów „Bóg jest ponad formą.”

Ci, którzy pytają o spostrzeganie Boga w sposób bezpośredni myślą o Bogu w ten sam sposób. Tymczasem, tak jak nie jesteśmy w stanie Go zobaczyć, nie możemy również pomyśleć o Nim, Jego Istocie, ponieważ istnieje poza ludzkimi zdolnościami pojmowania. Zgodnie z tym, jak formułują zagadnienie teolodzy islamscy: „Bez względu na to, jaka koncepcja Boga nie powstaje w naszych umysłach, jest On ponad nimi wszystkimi.” A suficcy szejchowie dodają: „Bóg jest ponad wszelkimi wyobrażeniami, a otoczeni jesteśmy tysiącami zasłon.“

Ludzie wiedzy stwierdzili, że Bóg istnieje, lecz nie może być zrozumianym przez człowieka przy pomocy jego niedoskonałych zmysłów. Jedyna droga, jaka wiedzie do poznania Go, to droga przez Jego Proroków, których wyznaczył jako nosicieli Swojego Objawienia. A zatem, jeśli chcemy poznać Boga, musimy zaakceptować Boże Objawienie.

Rozważmy następującą analogię. Wyobraźmy sobie, że jesteśmy w zamkniętym pokoju. Kiedy ktoś puka, możemy wyrobić sobie opinię na temat tego, kto puka. Jednakże, możemy jedynie zgadywać…wiemy tylko tyle, że ktoś puka. Możemy otworzyć drzwi i spytać się o tożsamość tej osoby, tak by stała się dla nas jasna.

Ta analogia pomaga nam w zrozumieniu kwestii – jak człowiek poszukuje Boga. Przyjrzymy się stworzeniu. Jego obfitość, jedność form, piękno i harmonia, przydatność i pragnienia sprawiają, że człowiek staje się świadomym własnego istnienia. Gdy spostrzegamy dużą ilość produktów z jednego typu materiału, zaczynamy rozumieć, że jest ktoś, kto to wszystko wyprodukował, ponieważ nie mogłoby to powstać samo przez się. Podobnie, możemy wyciągnąć wniosek co do istnienia Stwórcy, powołującego do istnienia całość bytów.

Ale tu właśnie kończą się podobieństwa. Podczas gdy potrafimy znaleźć tych, którzy wytwarzają dobra i zmusić ich, by się nam objawili, nie możemy uczynić tego samego ze Stwórcą. To tak jak gdyby jedno z owych wytworzonych dóbr chciało, by ujawnili się jego twórcy – jest to, oczywiście, niemożliwe. Bez Bożej pomocy, możemy jedynie domyślać się, kto puka do drzwi.

Objawienie otwiera owe drzwi dla człowieka. Boże Objawienie zesłane Prorokom i ich nauczanie umożliwiają ludzkości odpowiedź na te znaki, jako że są one manifestacjami Bożego Istnienia i Atrybutów. Poprzez Proroków uczymy się kontemplować Boga i odwoływać się do Jego Atrybutów. Prawdziwe ich zrozumienie wymaga naśladowania drogi, po której kroczyli Prorocy: rozwijania wewnętrznego doświadczenia i kontemplacji, mogącej rozwinąć się jedynie poprzez szczere i oddane przestrzeganie Bożych nakazów, obiektywne studia i głęboką medytację. Jeżeli nie rozwiniemy w sobie duchowego wnętrza, nigdy nie uda się nam uchwycić sensu istnienia i Boskich Atrybutów, manifestujących się w stworzeniu.

Nawet wówczas, nie każdy mógłby zrozumieć Istotę Boskości. Dlatego właśnie powiedziano: „Jego Imiona są znanymi, Jego Atrybuty – rozumianymi, a Jego Istota – istnieje.” Jak powiedział niegdyś Abu Bakr:

Naszym obowiązkiem jest pozostać w związku z Bogiem, wychwalać Go tymi słowy: