Dlaczego Koran Rozpoczyna Słowo – „Ikra!” – Co Znaczy: Recytuj, Czytaj?

Boski nakaz głoszenia Islamu rozpoczyna się wysublimowanym nakazem: ikra! Zwykle tłumaczone jako „recytuj”, oznacza także „głoszenie wszem i wobec” bądź – „czytaj.” Adresowane jest do całej ludzkości, jako że Prorok reprezentuje całą ludzkość w relacji do Boga. Ikra jest wiec uniwersalnym apelem, wezwaniem do każdego indywidualnego człowieka, by odsunął się od niedoskonałości i dążył ku cnocie i szczęśliwości, tak w życiu doczesnym, jak i przyszłym.

Znaczenie Nakazu “Czytaj”

Ikra stanowi nakaz odczytania rozproszonych w stworzeniu znaków zwiastujących Stwórcę tak, byśmy mogli zrozumieć nieco z Jego Miłosierdzia, Mądrości i Potęgi. Jest to nakaz nauki poprzez doświadczanie i przemyśliwanie znaczenia Jego stworzenia. Co więcej, stanowi obietnicę, że celowość stworzenia może być ogarnięta rozumem. Im lepiej nauczymy się je czytać, tym łacniej pojmiemy, że stworzony świat jest jednością, której piękno i harmonia odzwierciedlają istnienie Dobrze Strzeżonej Tablicy (85:21), na której zapisane jest wszystko.

Każdy stworzony byt zastępuje pióro utrwalające swoje czyny, lecz jedynie ludzkość jest w stanie czytać to, co zapisano. Dlatego też Koran zawiera słowo – czytaj – zamiast – patrz. Jesteśmy władni czytać w stworzeniu, nie tylko doświadczać go, tak jak w przypadku innych stworzeń.

Nauka jako Studium Stworzenia

Nauka to studium natury, tego jak funkcjonuje wszechświat, także jego harmonii i zasad wszelkich bytów. Gromadzi wiedzę poprzez obserwacje, przyporządkowanie, objaśnienie i doświadczanie. Zrównoważony porządek, subtelne powiązania między bytami i płodny dynamizm nie mogą być przypisanymi zwykłemu zrządzeniu losu. Logika dyktuje, że Jedyna, najwyższa Istota stworzyła wszechświat i wciąż dba o jego zachowanie.

Wszelako każdy porządek, czy system jest przemyślany i zaprojektowany zanim powstaje. Dobrze Strzeżona Tablica stanowi właśnie taki projekt, a Koran – to ów projekt ubrany w Słowa. Idąc dalej, wszechświat należy postrzegać jako odbicie wizji powstałej w Bogu. Obowiązkiem człowieka jest czytać i poszukiwać pełnego znaczenia wszystkiego, co stworzone poprzez testowanie i błądzenie, albowiem tylko tymi drogami można wspinać się po drabinie nauki.

Typy Wiedzy

Jakiego typu wiedzę staramy się nabyć? Istnieje wiele typów wiedzy i rozumienia: opartego na postrzeganiu, wewnętrznego (wiedzy obejmującej), zewnętrznej wiedzy (opis i miara), zaszczepianie pomniejszej formy zrozumienia (technologia) czy zrozumienia duchowego (kontemplacja i oddawanie czci), uczenie i nauczanie, z pomocą wiedzy zdobytej samodzielnie bądź z pomocą innych.

Taka różnorodność zdaje się istnieć niepodzielnie i trwać tak jak wszechświat, rządzący się szeregiem praw i kategorii konstytuujących każdy byt i działanie. Te prawidła i kategorie zostały stworzone przez Stworzyciela, zarządzającego i podtrzymującego ich trwanie i rozwój. Pomiędzy nimi są:

• inspiracja
• ruch od jedności ku wielości, od prostoty ku kompleksowości;
• proces stawania się, przychodzenia do bytu w podobieństwie, różnorodności bądź w opozycji;
• dynamiczna równowaga pomiędzy wieloma elementami;
• nabywanie, strata, ponowne nabywanie lub uczenie się, zapominanie i ponownie – uczenie się;
• czynienie wysiłku i wytrwałość lub – energia i przekazanie/spełnienie;
• dekompozycja i ponowna kompozycja bądź analiza i synteza;
• inspiracja odkrywająca i ujawniająca bądź też intuicja wyostrzająca i czyniąca jasnym;

Różnorodność Ludzkości i Nauki

Ponieważ ludzkość poddana jest tym lub innym zmiennym, ludzie są od siebie różni pod każdym względem, wszelako, Choć wszystkie te różnice i kontrasty poddane są ciągłemu owocnemu napięciu, w wyniku czego ludzie różnią się także koncepcjami dotyczącymi każdej materii, wśród nich – podejściem do nauki i religii.

Rezultatem tej różnorodności jest to, że niektóre nauki, wśród nich nawet nauki samego Proroka, mogły zostać utracone na jakiś czas, lecz pewnego dnia zostaną przywrócone i stanowić będą obiekt studiów. Naturalna sprawa w obliczu tak szybkiego przyrostu ludzkości, że wiele tradycji i historii uległo zapomnieniu. Wszystkie one pewnego dnia powrócą, albowiem proces ten zachodził wiele razy od zarania dziejów, i zapewne powtórzy się w przyszłości.

Rola Proroka Muhammada

Inspirowane Boskim zamysłem Pisma, Prorocy i prawa, zsyłani byli cyklicznie, po części w celu zabezpieczania tego procesu. Prorok został pobłogosławiony charakterem harmonizującym z zaletami swych poprzedników. W niego to wcieliła się mądrość i wiedza duchowa, wola do ustanowienia nowego porządku świata dla inspirowania ludzkości, usunięcia różnic miedzy ludźmi, ku drodze do osiągnięcia zgody. On to zademonstrował idealną równowagę, tak w sprawach indywidualnych, jak i zbiorowych, pomiędzy dążeniami do sprawiedliwości i współczucia. Życie upłynęło mu pod znakiem nieustannego cierpienia, poniechania, przytomności w obliczu klęski, a także – ulgi, sukcesu i wiktorii. Jego styl wypowiedzi charakteryzowała oszczędność w słowach, trzymanie się meritum, nadto zapadał w pamięć jako niezwykle sugestywny mówca i doskonały z charakteru. To Muhammad, ramię w ramię z literą Księgi, przyczynił się swoją postawą do sukcesów powstałej później cywilizacji Islamu.

Odpowiedzialność Muzułmanów

Z powodu tego wszystkiego odpowiedź na wezwanie Boga – „ikra!” – niesie ze sobą szeroki wachlarz odpowiedzialności i większy stopień wewnętrznej i zewnętrznej próby dla muzułmanów, niż dla innych wspólnot religijnych. Ta większa próba to – środek okazywania łaski i honoru, gdyż umożliwiają one ustanowienie prawdziwej harmonii pośród cnót w sercu każdego muzułmanina i w obrębie społeczności.

Niedawne odkrycia naukowe rozjaśniły znaczenie niektórych wersetów koranicznych. Postęp wiedzy kroczy drogą rozwoju wszechświata, przewidzianego do odkrywania go przez – człowieka. Powinniśmy wszyscy chwalić wysiłki naukowców zmierzających do odkrywania tajemnic bytu, oczywiście ganiąc jednocześnie wysiłki tych, którzy zmierzają ku niewdzięczności wobec Boga lub zuchwalstwa (dwu źródeł niewiary). Winniśmy raczej potwierdzać swoją zależność wobec Stwórcy w jego przewodniczeniu ludzkości i potwierdzając oddanie w poszukiwaniu i nabywaniu wiedzy. Nie powinniśmy czynić z siebie bożków, nawet, jeśli dano nam możliwość zatracenia się w pragnieniu władzy.

Zagrożenia Niewłaściwego Użycia Nauki

Czy właściwie, czy nie, badania naukowe prowadzić będą także ci, którzy będą używać ich wyników dla doraźnych korzyści. Nauka stanie się bronią przeciwko religii, zatraceniem służącym egoistycznym i, w ogólności, ateistycznym ideologiom materialistycznym. Rezultat ostateczny może oznaczać degradację jakości życia jednostkowego i zbiorowego. Na codzień dostrzec można, jak wdrażanie i stosowanie nowych technologii czyni ludzi bardziej niecierpliwymi, aroganckimi, nieodpowiedzialnymi i o nieczystych sercach. Niektórzy twierdzą nawet, że odpowiadają jedynie przed sobą, tak jak gdyby sami siebie stworzyli! A jednak życie ich upływa pod znakiem nieszczęścia, niepokoju, niewypełnionych potrzeb i – iluzji, w której trwają.

Krok ludzkości wykonany ku poznaniu przemienił cale społeczeństwa i jednostki w obiekty doświadczeń, bez pewnej wiedzy o grożących konsekwencjach finalnego rezultatu… By zacząć temu przeciwdziałać, trzeba nam dojrzeć, że Boski nakaz – ikra – łączyć należy z kontemplacją, tak, byśmy pojęli jak czytać świadomie, ku zrozumieniu prawdziwemu i osiągnięciu mądrości.

Prawdziwe Zrozumienie Nauki

Jeśli uda się tego dokonać, ludzkość odedrze naukę z jej bezdusznego formalizmu i jałowości, w której jest uwięziona, i zdoła oczyścić jej filozoficzną zasadę, a także społeczną i moralną stosowalność. Ujrzymy również prawdziwy wymiar ludzkiej percepcji, intelektu, intuicji i sprawimy, że człowiek stanie się świadomym jej równowagi i akuratnego używania. Wtedy ci, poważnie oddający się studiom natury, odczytają właściwie znaki Boże z religijną powagą i pokorą; ci też dobędą wiedzy oświecającej i dobroczynnej dla ludzkości.

To, że jesteśmy przeznaczeni to odgadywania natury pozostaje poza wątpliwościami. Jak mówi hadis:

lecz odczytywanie Księgi stworzenia wymaga nakierowania naszego wewnętrznego ja i wszelkich przymiotów na ten właśnie cel. Każdy defekt, rysa w osobowości człowieka może zakłócić działanie reszty.

Duchowe Warunki Poznania

Odwołując się do choroby trawiącej ducha, Koran przywołuje pojęcia ślepoty, głuchoty i głupoty. Pierwsze dźwięki Objawienia „słyszane” są uszami, które przekazują je umysłowi. Wszystko to, co widziane i słyszane, podlega wyobrażeniu, interpretacji i werbalizacji za pomocą narzędzi mowy, by zrozumienie uległo ugruntowaniu.

Jeśli ludzie nie rozwijają wnętrza, są w stanie zobaczyć, usłyszeć czy wypowiedzieć jedynie to, co oddziałuje na ich doraźne potrzeby, służy zaspokojeniu przyjemności. Odczytanie znaków staje się niemożliwe, ponieważ nie dostrzegają oni prawdziwych związków, a jedynie oderwane od siebie fakty, a ich umysły skupiają się na zasadach i prawach, władnych poddaniu ich swojej kontroli. I tak atrofia wewnętrznego życia, kontemplacja i poczucie współczucia zastąpione zostają okropieństwem, umniejszeniem i barbaryzacją. Pozostawieni samym sobie, ludzie tacy nie będą zdolni ani do wypełnienia swych doraźnych potrzeb, ani zaradzeniu ciągłemu poczuciu niepokoju i niezadowolenia. W istocie, staną się ślepi, głusi i niemądrzy, a wszechświat okaże się być im – jedynie wąskim więzieniem.