Czy Prorok Muhammad Napisał Koran?

Ponieważ kwestia ta zaprzątała wielu w przeszłości, ograniczę się tu do najistotniejszych wątków.

Twierdzenie to zostało sformułowane przez orientalistów, choć prekursorami byli chrześcijańscy i żydowscy pisarze obawiający się siły wciąż rozszerzającego się Islamu. Pierwszymi, którzy czynili podobnie, byli oponenci Proroka, jak czytamy w Koranie:

Próbowali w swej desperacji chronić swe interesy przed nadchodzącym Islamem i złudnie liczyli, że, jak czynią to ich współcześni epigoni, zdołają zasiać ziarno wątpliwości co do autentyczności Boskiego autorstwa Koranu, tak by muzułmanie także zaczęli je żywić.

Koran jest unikalny pośród Pism w dwu swych cechach, o czym świadczą nawet nieprzyjaciele Islamu. Po pierwsze, Koran powstał w języku arabskim i w tymże języku funkcjonuje w świadomości wiernych aż po dziś dzień, ponadto wciąż stosowany jest jako język żywy. Po drugie, treść Koranu nie zmieniła się ani na jotę, a forma – pozostała niezmienna.

W przeciwieństwie do chrześcijaństwa, którego ewangelie nie przetrwały w swej oryginalnej formie, islam zachował tę czystość Pism. Język ewangelii jest językiem martwym. Ponadto, ich teksty to owoc pracy wielu pokoleń, wciąż na nowo redagowanych, przerabianych, z licznymi interpolacjami służącymi propagowaniu określonych idei poszczególnych grup chrześcijańskich. Zatraciły autorytet Pism, i służą przede wszystkim jako teksty kultury funkcjonujące w ramach kulturowej mitologii grup odwołujących się do ich treści. Opinia ta jest, mniej lub bardziej, wiążąca dla zachodnich naukowców, postrzegających Ewangelie jako relikty niegdysiejszych Pism Boskich.

Przez prawie dwieście lat zachodni naukowcy poddają Koran takim samym skrupulatnym badaniom, jednakże zawiodły próby przypisania tej Księdze takiej samej drogi rozwoju, jak w przypadku Biblii. Odkryli, że muzułmanie, tak jak chrześcijanie, dzielą się w rozumieniu szczegółów, ale, w przeciwieństwie do tych drugich, odwołują się do jednej wersji swej Księgi – Koranu. Podczas gdy odkrywa się co jakiś czas nowe wersje ewangelii i liczne apokryfy, muzułmanie znają jedyny Koran, doskonale zachowany w swej oryginalnej formie od czasu śmierci Proroka, gdy zamknęły się wrota Objawienia. Co prawda pewne grupy szyickie twierdziły niegdyś, że z Koranu znikły wersety odnoszące się do wysokiego statusu Alego, ale teolog szyicki – Tusi – wraz ze znakomitą większością uczonych tego odłamu Islamu całkowicie zaprzeczyły tej interpretacji. Koran skompilowany został wkrótce po śmierci Proroka z polecenia Abu Bakra, wkrótce po śmierci ponad 700 Muzułmanów w bitwie z Musajlima Kłamcą. W wyniku tych wydarzeń z tego świata znikło wielu znających Koran na pamięć, co mogło zaszkodzić wspólnocie. Abu Bakr wyznaczył zadanie spisania oficjalnej wersji Koranu Zajdowi Ibn Harisie, która następnie poddana została wnikliwym badaniom tych, którzy znali jego treść. Ali nigdy nie zaprzeczał jego treści, nie próbował również niczego dodawać lub zmieniać. Dysponujemy obecnie kilkoma kopiami Koranu z tych czasów, znalezionymi w Azji. Gdyby porównać je ze współczesnymi kopiami, nie znajdziemy żadnej różnicy.

Muzułmanie także dzierżą zbiór wypowiedzi i czynów Proroka, znany jako – Sunna, choć oczywiście nie wszystkie z nich znalazły się tam w swej oryginalnej formie. Studia nad Sunną należą do najbardziej rozpowszechnionych wśród naukowców muzułmańskich. Hadisy konfrontowane były z tekstem Koranu i innymi, już zaakceptowanymi. Prócz tego, odbywano oficjalne studia nad żywotami ich przekazicieli, pod kątem wiarygodności tradentów, a więc, pośrednio, samej treści pojedynczego hadisu. Rozwinęła się literatura biograficzna, a cytując hadisy, często opatrywano je stosownymi biogramami przekazicieli. Jeśli hadis nie sprostał krytyce, był odrzucany. Arabowie słyszący wypowiedzi Proroka pozostawali pod wrażeniem jego wypowiedzi, doświadczając przy tym uniesienia z powodu jego elokwencji i naturalnego czaru. Zupełnie inaczej reagowali jednak na słowa płynące ze Świętej Księgi – to, czego doświadczyli, nie sposób opisać przy pomocy innego języka niż arabski. Ich udziałem były – ekstaza, bojaźń i porwanie duszy, tak często opisywane w piśmiennictwie muzułmańskim. O ile ktoś, czytając Sunnę, może doświadczyć swego rodzaju poczucia istnienia indywidualnego przesłania skierowanego do drugiego człowieka, to przesłanie Koranu zasadza się na imperatywie Boskim, sformułowane jest w stylu podniosłym i przesiąkniętym transcendencją… Od razu nasuwa się wniosek, że oba te źródła nie są tego samego autorstwa.

Koran jest absolutnie różny od wszelkiego dzieła ludzkiego w swych uwznioślających wizjach wykraczających poza percepcję jednostki. Nie oznacza to, że zapoznający się z treścią innych Pism nie mogą odczuwać równie podobnie przejmujących momentów, przynależących Boskiego Przesłaniu. W przypadku Koranu jednak każda sylaba niesie ze sobą impresje przysługującą temu, który jest Wszechwiedzący i Wszechmiłosierny.

Co więcej, Koran nie może być objaśniany przy braku właściwej perspektywy, bez uwzględnienia kontekstu, w sposób abstrakcyjny. Wymaga od nas zrozumienia, działania i poprawiania swojego trybu życia, wpływając przy tym na to ostatnie. Przesłanie Boga kierowane jest w całkowitej zgodności z rzeczywistością do każdego człowieka, jako istoty zdolnej do rozpoznania prawdy w aspektach – materialnym i duchowym; nie jest adresowane do jednego wymiary ludzkiej percepcji, nie odwołuje się konkretnie do spostrzegania filozoficznego bądź artystycznych impresji, lecz do zdolności człowieka do dążenia ku prawdzie, zmiany samego siebie i otoczenia, potrzeby kultywowania współodczuwania i przebaczenia. Prócz tego, Koran zesłany został dla każdego, bez względu na płeć, rasę, wiek, czas i miejsce.

Transcendentność i kompletność przekazu wyczuwalna jest w sposobie traktowania materii poruszanej na kartach Świętej Księgi. Nakaz dbania o rodziców wymagających opieki, innych potrzebujących, unikania złego zachowania się, rozwijają człowieka wewnętrznie, wyzwalając cnotę i przyczyniając się do przyrostu duchowości, co z kolei umożliwia właściwe postępowanie w dalszym życiu.

Bóg w Koranie „wyzywa na pojedynek” zaprzeczających jego prawdziwości i proponuje, by stworzyli choćby jeden werset podobny do wersetu Koranu. Nikt nie podołał jak dotąd temu zadaniu, ponieważ jest ono po prostu niemożliwe. Jedynie Bóg zdołał przydać swemu Słowu transcendentnego charakteru, a ludzkie myśli i aspiracje, będąc skażonymi i uwarunkowanymi przez wiele czynników, nie są w stanie sformułować tak doskonałego strumienia przekazów jak – Słowa Boga. Dlatego właśnie wszelkie ludzkie dzieła wcześniej czy później ulegają zapomnieniu i przestają zapładniać umysły innych. Cokolwiek stwarzamy, obarczone jest granicą, o której mówimy. Jak stwierdza sam Koran:

Koran jest Słowem Wszechwiedzącego i Wszystko Widzącego, znającego w sposób doskonały całość swego stworzenia, zatem poddaje On ludzkość próbie i poucza o tym, co jest dobre a co – złe. Świadomość obcowania bezpośrednio z Boskim Przesłaniem przyprawia o drżenie wiernych tak dalece, jak może tego doświadczyć stworzenie boskie.

Substancja Koranu również stanowi ważki argument na potwierdzenie jego Boskiego autorstwa. Ci, którzy twierdzą, że ktoś inny napisał go, nie są zdolni przytoczyć żadnych argumentów. Inne Pisma, zawierają passusy, o których możemy powiedzieć, że mówią nieprawdę (na przykład fakt zatopienia całej Ziemi, czemu przeczy współczesna nauka). Ludzie pozmieniali treść Pism tak, by wypełniały ich własną wizję świata, w rezultacie nauka obaliła je i odkryła fałszywość oderwanych od rzeczywistości faktów. Inaczej przedstawia się krytyka treści Koranu – jest on wolny od podobnych przypadłości.

Gdybyż ktoś napisał samemu Koran, jakże jego treść mogłaby być zgodna z odkryciami naukowymi nieznanymi w czasach objawienia?

Dopiero niedawno mogliśmy właściwie pojąć sens tych słów…

Podobnie, gdy czytamy współcześnie:

Z innych wersetów (m.in. 55:5, 21:33, 38, 39 oraz 36:40) możemy dowiedzieć się: o skończoności cyklu życia Słońca i Księżyca, o świetle, które wydzielają, a które kiedyś zaniknie, wreszcie o orbitach i sile grawitacji.

Dosłowne rozumienie tych wersetów nie zmniejsza odpowiedzialności idącej z nią w parze – że można uwierzyć w sposób niepozostawiający wątpliwości w spotkanie ze swoim Panem. Cel zesłania tych wersetów pozostaje niezmienny, jedynie wiedza ludzka podlega zmianie. W przypadku poprzednich Pism, postęp naukowy i techniczny spowodował odrzucenie ich części bądź całości, ujawniając niedostatki i zniekształcenia. Zupełnie inaczej jest z Koranem – postęp tym bardziej potwierdził jego prawdziwość, nie zaprzeczając przy tym choćby jednemu wersetowi. Przeciwnie – rozjaśnił nawet interpretacje znaczenia niektórych z nich.

A jednak wciąż pojawiają się ludzie przypisujący autorstwo Koranu samemu Prorokowi. Zakładając, że opowiadają się po stronie rozumu, twierdzą coś, co nie ima się ludzkich możliwości. Jakże mógłby człowiek siódmego stulecia być w posiadaniu wiedzy, która dopiero współcześnie potwierdzana jest w badaniach naukowców całego świata? Czy jest to w ogóle możliwe? Jak można twierdzić coś takiego w świetle rozumu? Jakże mógłby Prorok odkryć prawidła odnoszące się do całości przyrody, z anatomiczną precyzją i skrupulatnością? Skąd mógł wiedzieć, że wiatr powstaje w wyniku ruchu mas powietrza albo jak formują się kontynenty? Jak dojść mógł do teorii rozszerzającego się wszechświata? Jak, nie dysponując mikroskopami, mógł opisać etapy rozwoju ludzkiego zarodka?

Kolejnym dowodem na Boskie pochodzenie Koranu jest to, że jego przepowiednie sprawdzają się. By posłużyć się przykładem – Towarzysze Proroka traktowali Traktat pod Hudajbijja jako porażkę, a Objawienie stanowiło, że wkroczą do Świętego Meczetu w glorii chwały, a Islam zatriumfuje nad innymi religiami (48:27-28). Bóg wieścił także klęskę Persów zadaną przez Bizantyjczyków, w kilka lat po klęsce tych ostatnich, i, co najważniejsze ostateczne zwycięstwo muzułmanów nad obiema potęgami (30:2-5), gdy tymczasem ostało się jedynie czterdziestu wiernych, prześladowanych jednako przez dowódców mekkańskich.

Choć Prorok był idealnego charakteru, mógł popełniać błędy w kwestiach nieodnoszących się bezpośrednio do Islamu czy Objawienia. Na przykład:

Gdy zezwolił nie wypełnić obowiązku dżihadu pewnej części hipokrytów, został za to skrytykowany:

Po bitwie pod Badr, został zganiony:

Pewnego razu powiedział, że uczyni coś następnego dnia i nie uczynił tego, mówiąc: „Jeśli Bóg zechce.” Został naonczas ostrzeżony:

Także:

Kiedy przysiągł nigdy więcej nie kosztować miodu bądź napoju na jego bazie, został napomniany:

W innych wersetach objawiono ograniczoność ludzkiego charakteru Proroka, podlegającego przecież takim samym przeciwnościom jak wszyscy inni. Istnieje jasna przestrzeń pomiędzy Wysłannikiem i Przesłaniem objawionym mu, tak jasne i oczywiste jak pomiędzy – Bogiem a stworzeniem.

Orientaliści nie uznają Boskiego autorstwa Koranu z obawy przed – Islamem. Wiele cudów znajduje swój wyraz na jego kartach, na przykład fakt niesłychanie szybkiego powstania muzułmańskiej cywilizacji i jej rozwoju, wtedy, gdy jeszcze trzymała się litery Koranu. Cywilizacja ta ustanowiła prawny, administracyjny i ekonomiczny porządek, niezbędny do podtrzymania stanu współistnienia różnych grup etnicznych i wyznaniowych. Koran inspirował dociekliwość w dochodzeniu naukowych prawd, pobudzał do studiowania natury, zachęcał wiernych do odbywania podróży ku poznawaniu innych nacji i kultur. Zachęcając muzułmanów do udzielania pożyczek w zgodzie z praworządnymi zasadami wiary islamskiej i unikania lichwy, generował krążenie środków pieniężnych i rosnące bogactwo wiernych. Zainspirował powstanie pierwszej, tak dobrze wykształconej grupy ludzi na ziemi, propagował czytelnictwo, higienę – niezbędne do rozwoju duchowego i prawidłowego oddawania czci Bogu. Koran nakazywał również rozdawnictwo dóbr potrzebującym i biednym, oraz sierotom, wdowom; inne środki miały być przeznaczane na wyzwalanie niewolników i wspomaganie nowych muzułmanów. Można byłoby jeszcze długo rozwijać tę listę, albowiem tylko za sprawą Koranu ludzie osiągnęli to, czego zapragnęli dla siebie i bliźnich.

Ci, którzy odmawiają Księdze Boskiego pochodzenia, czują także bojaźń wobec jej siły i autorytetu, a także wobec faktu, że pewnego dnia muzułmanie znów mogliby kroczyć drogą Boga i odrodziliby cywilizację muzułmańską. Wierzą oni w ziemską genezę Koranu, widząc w nim wykwit konkretnego czasu i miejsca, a zatem niewiążącego dla współczesnych. Wiara ta sprowadziłaby Islam do statusu chrześcijaństwa – tkliwego wspomnienia czegoś, co przeminęło.

Ludzie tacy chcą, by muzułmanie postrzegali Koran jako Księgę przynależącą do siódmego stulecia. Przyznają, chcąc przypodobać się muzułmanom, że stanowił on wówczas niespotykaną nowość, zastrzegając jednocześnie, że sami stanowią dziś o nowoczesności stylu życia, intelektualnych prądów i kulturowej wolności, zaś Koran i Islam pozostają daleko w tyle. Ale postęp naukowy dowodzi czegoś przeciwnego – dokładność wielu wersetów objaśniających zjawiska zachodzące w świecie pozwala nam lepiej rozumieć samą treść Koranu, podobnie, jak postrzeganie relacji międzyludzkich i procesów psychologicznych pozwoli na ustanowienie prawd zawartych w Księdze natury.

Twierdzenie, że jakakolwiek osoba napisała Koran, może jedynie nasuwać na myśl brak zrozumienia wobec faktu, że każda jednostka ma dług wobec Boga, obdarzającego człowieka wszystkim, czym ten dysponuje. Nie stwarzamy samych siebie, albowiem nasz żywot jest dany, podobnie jak zdolność do kontemplowania, pojęcia spraw tego świata, oraz odczuwania współczucia. Przydano nam ten wspaniały świat, byśmy rozwijali w nim duchowe przymioty. Prócz tego, jest też Koran podarkiem Bożego miłosierdzia, zatem nie mógłby stanowić ludzkiego dzieła.