Droga Pokoju, Poddania i Boskiego Przewodnictwa

Koran, będąc szczytem wymowności, został objawiony w czasie, gdy była ona niezwykle wysoko ceniona. Bóg wszechmocny obdarzył Mojżesza i Jezusa, pokój z nimi, cudami najbardziej odpowiadającymi ich czasom, a w Koranie wykorzystał wymowność jako najbardziej znaczący jego aspekt i główny cud Proroka Muhammada, niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo. W epoce swego przyjścia Koran stanowił wyzwanie najpierw dla poetów Półwyspu Arabskiego, a następnie dla wszystkich ludzi w ciągu wieków oraz każdego poziomu wiedzy i zrozumienia aż do Dnia Sądu:

Jeśli sądzicie, że Koran napisała istota ludzka, to niech ktoś spośród was, który jest tak samo niepiśmienny, jak Muhammad, ułoży coś podobnego. Jeśli zaś nie potrafi tego uczynić, to niech spróbuje uczynić to samo ktoś wykształcony lub poeta. Jeśli i on tego nie zdoła dokonać, to poślijcie po waszych najbardziej znanych pisarzy i uczonych: niech się zbiorą i wytworzą coś podobnego do Koranu. Jeśli i oni nie potrafią, to niech podejmą wspólny wysiłek, niech odwołają się do całej swojej historii, „bóstw”, uczonych, socjologów, filozofów, teologów i pisarzy – i niech ułożą coś podobnego. Jeśli nie zdołają tego dokonać, to niech spróbują – pomijając wszystkie cudowne i niemożliwe do podrobienia aspekty jego znaczeń – wytworzyć dzieło o porównywalnej wymowności w porządku słów i kompozycji – bez względu na to, czy to, co wytworzą, będzie prawdą czy też nie. Jeśli nie zdołacie ułożyć czegoś mu równego o takiej samej długości, to ułóżcie choć dziesięć rozdziałów. Jeśli i tego nie zdołacie, to ułóżcie choćby jeden rozdział podobny do rozdziału Koranu. A jeśli nawet to okaże się ponad wasze siły, to wytwórzcie jeden króciutki rozdział.

Owi zarozumiali ludzie nie byli w stanie dyskutować z Koranem i wybrali zwalczanie go za pomocą miecza, choć jest to niebezpieczne i trudne. Gdyby ci ludzie – inteligentni przecież – byli w stanie podjąć spór z Koranem, to oczywiście nie wybieraliby zgubnej drogi miecza, ryzykując swoje życie i własność. Wybrali jednak drogę zbrojną, gdyż nie potrafili zmierzyć się z wyzwaniem, jakie postawił im Koran.

Koran jest w wielu swych aspektach cudowny. Poniżej wskażemy jedynie na niektóre z nich:

W Koranie mamy do czynienia z nadzwyczajną wymownością i stylistyczną czystością pod względem porządku słów i kompozycji. Tak jak trybiki zegarka pasują do siebie w najdrobniejszych szczegółach, tak samo każde słowo i zdanie – w istocie cały Koran w swoich częściach – pod każdym względem do siebie pasuje.

Kompozycja Koranu jest taka, że każdy z jego wersetów stanowi nie tylko część obszerniejszej całości; jest również sam w sobie całością i istnieje również jako niezależna „jednostka”. Jest istotowy związek pomiędzy wszystkimi wersetami Koranu, a także pomiędzy pojedynczym wersetem a wszystkimi pozostałymi. Zgodnie ze słowami Bediüzzamana Saida Nursiego:

W wielu miejscach, jak na przykład w surze al-Ichlas (Szczerość), która obejmuje sześć wersetów/zdań, każde zdanie ma dwa znaczenia: jedno a priori (funkcjonuje jako przyczyna lub dowód) i drugie a posteriori (funkcjonuje jako skutek lub rezultat). Oznacza to, że sura zawiera 36 sur, z których każda składa się z sześciu zdań. Jedno jest założeniem, pozostałe zaś wspierającymi je argumentami (zob. sura 112, przyp. 4).

Styl koraniczny jest unikalny – nowatorski i przekonujący. Zawsze zachowuje swą oryginalność, świeżość oraz młodzieńczy rozkwit. Niczego nie imituje ani nie może być imitowany.

Sformułowania języka koranicznego są niezwykle płynne i czyste. Koran jest nie tylko niezwykle wymowny pod względem znaczeń, jest również cudownie płynny i czysty w ułożeniu swoich słów. Jednym z dowodów na to jest fakt, że Koran nigdy nie nudzi, nawet jeśli jest recytowany tysięczny raz. Im częściej go czytasz, tym większą sprawia przyjemność i większą daje radość. Łatwo może nauczyć się go na pamięć nawet dziecko. Nawet ludzie śmiertelnie chorzy, których drażni kilka zwykłych słów, odczuwają ulgę i pocieszenie przy słuchaniu Koranu. Dla uszu i umysłów ludzi na łożu śmierci recytacja Koranu stanowi wielką przyjemność i ukojenie.

Koran karmi serce, umysłowi daje siłę, a dla ducha jest wodą i światłem. Leczy również choroby duszy. Recytacja lub słuchanie czystej prawdy Koranu oraz jego przewodnictwo nie męczą umysłu, lecz przeciwnie – odświeżają jego pokłady i poszerzają jego horyzonty.

Wyrażenia koraniczne cechuje moc, szlachetność, potęga i wspaniałość. Ich płynna, wymowna i czysta kompozycja, a także porządek słów i potoczystość znaczeń w połączeniu z unikalnym i oryginalnym stylem przynoszą jako owoc nieporównywalną doskonałość w wyjaśnianiu rzeczy. W istocie jego wyjaśnienia są na najwyższym poziomie we wszystkich sposobach wyrażania się i zwracania się do ludzi: odstraszaniu, chwaleniu, nakładaniu ograniczeń, a także w dowodzeniu, nauczaniu, objaśnianiu oraz zbijaniu argumentów.

Jak powiada pewien hadis:

Każde zdanie, słowo i litera, a nawet każdy znak diakrytyczny mają wiele aspektów. Każda osoba słuchająca danego wersetu otrzymuje swój udział w zrozumieniu – w zależności od swoich możliwości i przez inne drzwi. Koran nie tylko zapewnia źródła dla wymagających jurystów; skarbce znaczeń Koranu dają światło umysłom tych, którzy szukają wiedzy o Bogu; drogę tym, którzy pragną dojść do Boga, a także szlak dla doskonalących się istot ludzkich oraz naukę dla umysłów i serc szukających prawdy uczonych. Koran zawsze ich prowadził i oświetlał im drogę.

Koran zajmuje się ludzkością i naszymi powinnościami, wszechświatem i jego Stwórcą, niebiosami i ziemią, tym i przyszłym światem, a także przeszłością, przyszłością i wiecznością. Wyjaśnia wszystkie zasadnicze sprawy dotyczące naszego stworzenia i życia, od właściwego sposobu jedzenia i spania, do kwestii Bożego Przeznaczenia i Woli; od stworzenia wszechświata w sześć dni, aż do funkcji wiatru. Dla istot ludzkich jest to księga prawa, modlitwy, mądrości, kultu i posługi Bogu; zawiera rozkazy i zachęty, inwokacje i refleksje. Jest świętą księgą zawierającą wszechstronne wskazówki odnoszące do wszystkich naszych potrzeb duchowych; niebiańska księga, która niczym święta biblioteka zawiera w sobie liczne książeczki, z których wszyscy święci ludzie, czyści uczeni i wierzący mający wiedzę o Bogu czerpali swoje szczególne drogi życia, i które oświetlają każdy szlak i spełniają potrzeby wyznawców. Koran nawiązuje do wszelkiej wiedzy, dlatego stwierdzenie:

krążyło szeroko pomiędzy rzetelnymi uczonymi.

Koran jest zawsze świeży, a jego świeżość jest taka, jakby był objawiany na nowo w każdej epoce. Jako wieczny dyskurs, kierowany do wszystkich ludzi, niezależnie od czasu, miejsca i poziomu intelektualnego, powinien mieć i ma ową nigdy nieblaknącą świeżość. Mądry Koran informuje wszystkich ludzi, niezależnie od czasu, miejsca i poziomu intelektualnego, o Bogu, islamie i wierze. Ma nauczać każdą grupę we właściwy dla niej sposób. Ludzie są różni, a jednak Koran ma właściwe stopnie zrozumienia dla nich wszystkich.

Zwięzłość Koranu przypomina zawarcie oceanu w dzbanie. Ze względu na swoje miłosierdzie wobec zwykłych ludzkich umysłów ukazuje zasady wszechstronne i powszechne poprzez szczególne wydarzenia w szczególnych okolicznościach.

Cel Koranu jest niesłychanie wszechstronny, tak samo jego tematyka, znaczenie, styl, uroda i subtelność. Kiedy go studiujemy, to widzimy, że jego sury i wersety, a w sposób szczególny początkowe części sur, a także początek i zakończenie każdego wersetu, pokazują jasno, że brak tam jakiegokolwiek zmieszania. A wszystko to pomimo faktu, że Koran zawiera różnorodne tryby mowy, wszelkie kategorie wzniosłego stylu, wszelkie przykłady dobrej moralności i cnót, wszelkie zasady nauki, wszelkie wykładniki wiedzy o Bogu, wszelkie pożyteczne reguły życia indywidualnego i zbiorowego, a także wszystkie te prawa, które oświecają wzniosłe przyczyny stworzenia.

Koran podaje informacje o przyszłości i zawiera w sobie wiele kategorii przepowiedni. Zawiera informacje dotyczące ludów z dawnych epok i mówi o ludach przyszłości. Koran jest pełen przepowiedni bezpośrednich i pośrednich. Mówi o prawdach niewidzialnych, o rzeczywistości życia wiecznego. Nie sposób zaprzeczać jego relacjom o zdarzeniach historycznych, a to, co przepowiedział, albo już się wydarzyło, albo się wydarzy we właściwym czasie. Wysłannik Boży nie mógł znać historii Proroków i ich ludów. Lecz, opierając się na Boskim Objawieniu i pokładając niezwykłą ufność w swoją misję, Prorok Muhammad, pokój z nim, opowiadał historię ludów minionych i wygłaszał liczne przepowiednie dotyczące zdarzeń przyszłych i ważnych. To wyzwanie dla wszystkich epok i ludów, w tym historyków i innych badaczy, i jeden z niemożliwych do zanegowania dowodów jego Proroctwa i Boskiego pochodzenia Koranu.